Kültürpark Revizyon Projesi’nin amacı; Fuar İzmir'in Gaziemir'de faaliyete geçmesiyle işletme, bakım - tutum konularında yalnız kalma eğilimi gösteren bu değerli alana ilişkin mevcut yarışma projesini, imar planı ve alınmış Koruma Kurulu izinleri doğrultusunda hayata geçirmektir. Kültürparkın yeşil alanlarına göz dikmiş yapılaşmaların önemli kısmı, söz konusu proje ve izinler kapsamında yıkılmış, bu alanlar yeşillendirilmiştir. Projede sözü edilen, yıkılacak ve temizlenecek yapıların tamamı yıkılacaktır. Bunu yaparken günümüz ihtiyaçları çerçevesinde, doğru bir tek elden işletme sağlanacak, son teknolojinin kullanıldığı güvenlik ve aydınlatma uygulanacaktır. Kültürpark’ın değerli bitki varlığı korunarak anılarda yer etmiş binalar eklentilerinden arındırılarak bakımları yapılacaktır. Yaklaşık 23 yıllık projenin revize edilmesiyle Behçet Uz'un kuruluş öyküsüne sadık kalınacak; kültür, spor ve yeşil nitelikleri artırılmış, her yaş grubuna yönelik engelsiz Kültürpark kalıcı olacaktır. 

İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde yapılan Kültürpark Projesi'nin hazırlık aşamasında, halkın ve uzmanların görüşlerini almak üzere çalıştaylar ve anket çalışmaları düzenlenmiştir. Projenin günümüz yaşam trendlerine uyumlu, sürdürülebilir, tarihi değerlere saygılı, katılımcı süreçlerle geliştirilmesi konusunda tam bir görüş birliği bulunmaktadır. Bu yaklaşımla uyumlu olarak park alanında yer alacak fonksiyonların, Kültürpark'ın canlandırılması stratejisine katkısı açıkça ortaya konduktan sonra projeye dahil edilmiştir. Projenin hazırlık aşamasında 21 Mayıs 2014’te, Kültürpark üzerine çalışan uzman ve akademisyenler, ilgili sivil toplum örgütleri, Mimarlar, Şehir Plancıları ve Peyzaj Mimarları odalarının temsilcileri, İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası, Ege Genç İş Adamları Derneği, Kültürpark gönüllüleri ve ilgililerinin katıldığı toplantıda, Kültürpark’ın yeniden düzenlenmesine başlandığı duyurulmuş ve görüş ve öneriler alınmıştır.

 

16 Temmuz 2014’te yapılan Kültürpark işletim senaryosunun oluşturulmasına yönelik toplantıda, parkın işletilmesine yönelik fikirler tartışılmış, örnek modeller incelenmiş ve işletme konusunda uzman kişilerin görüş, öneri ve raporları alınmıştır.

 

Halkın hafızasında Kültürpark’ın yerinin saptanması ve canlandırılması için bir anket düzenlenmiş, parkta görmek istedikleri işlevler ve özelliklerin neler olduğu sorulmuştur. Ağustos ve Eylül 2014’te 2 ay süre ile belediye ve İZFAŞ’ın internet sitelerinde açık tutulan ankete 3 bin 920 kişi katılmış, bu görüşler değerlendirilmiştir.

 

Kültürpark'ın bugünkü kullanımını analiz etmek, saptanacak sorunlara kısa vadede çözüm üretmek amacıyla acil eylem planı hazırlanmıştır. Kültürpark’ın aydınlatma, temizlik ve güvenliği, eksik donanımları, havuzların rehabilitasyonu ve işletilmesi, kapıların statik durumları bakımından taşıdığı riskler gibi konularda sorunlar saptanmış, iyileştirme önerileri geliştirilmiştir.

 

Kültürpark’ta dünyanın çeşitli yerlerinden getirilmiş 133 türde yaklaşık 7 bin 724 ağaç ve çalı topluluğundan oluşan değerli bir bitki varlığı bulunmaktadır. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ege Üniversitesi işbirliğiyle, çok yüksek biyoçeşitliliğe sahip bitki dokusunun envanterinin güncellenmesi, acil müdahale gerekenlerinin tespiti, müdahale kararlarının alınması ve plaketlenmesine yönelik olarak çalışmalara başlanmış, bilgiler raporlanmıştır.

Kültürpark Projesi, doğal sit alanına ve mevcut habitata zarar vermekten öte, bu değerleri korumayı, geliştirmeyi, sağlıklaştırarak gelecek nesillere aktarmayı hedeflemektedir.

Mevcut bitki örtüsü, ortak değerlerimizdir. İnşaat sırasında zarar görmemesi için inşaat yapım teknikleri yapım ihalesinin teknik şartnamesinde önemler yer alacaktır.

Projede yer alan yeni yapılacak binalar, İzmir Enternasyonel Fuarı'nın sergi ve kültür mekanı olacak, ayrıca festivallerin de yer aldığı kültür-sanat ve spor etkinlikleri burada yapılacaktır. Kültürparkın yeşil alanlarına zarar veren bu tür etkinlikler, söz konusu binalarda toplanacaktır. 

Geniş katılımlı toplantılarda Lunapark’ın, Kültürpark’ta önemli bir çekim merkezi olduğu konusunda uzlaşma sağlanmıştır. Bunun yanı sıra, günümüzdeki durumunun yeniden planlanarak ölçeğinin daha sınırlı tutulması, belli yaş grubuna hizmet verecek şekilde yeniden tasarlanması, son teknolojinin kullanılması kararlaştırılmıştır. Lunaparkın olmazsa olmazı dönmedolabın varlığını sürdürmesi, mevcut mekanik oyuncakların yerine, çeşitli yaş guruplarına hitap eden, çocukların deneyimlenerek öğrenebileceği, güvenli eğlence alanları oluşturulması kararı verilmiştir.

Proje, doğal sit alanları koşullarına uygun üretilmiş ve ilgili kurullara uygunluğu sorulmuştur.

Tüm açık ve kapalı alanlar, etkinlik alanları, spor ve oyun alanları engellilerin kullanımına uygun tasarlanmıştır.

Heykeller değerleri, kimlikleri ve tarihsel anlamları ortaya çıkarılarak korunacaktır.

Günümüzde var olan piknik yapma eyleminin düzenlenmiş piknik alanında sürmesi fikri, arama - katılım toplantılarında uygun görülmemiş, projeden çıkarılması planlanmıştır.

Kültürpark’ın ortak hafızasında eski fuarların müzikholleri olarak yer eden ancak zamanla özgünlüğünü kaybeden restoranlar (Ada Gazinosu, Göl Gazinosu, Dağ Gazinosu, Golf Kafe), halkın rahatça kullanımından uzaklaşmasına neden olan dermeçatma eklentilerinden arındırılacak. Özgünlüğü korunarak yeniden tasarlanacak mekânların yeme içme işlevi kalitesi yükseltilecektir.

Katılımcı arayış toplantılarında Ada Gazinosunun gastronomi okulu, yeme içme alanı olarak hizmet vermesi ve belli bir kalitenin üstünde olması tavsiye edilmiştir. Kullanıcıların keyifle kullanacağı, belli bir uzmanlığa sahip kafeterya ve çay bahçelerinin, projede yer almasına önem verilmiştir.

Kültürpark’ın duvarlarının kaldırılmamas, aynen korunması kararlaştırılmış, bununla birlikte parka yaya ulaşımını kolaylaştıracak ek kapıların olabileceği konusunda anlaşma sağlanmıştır. Bu doğrultuda projede yeni kapı alanları belirlenmiştir.

Mevcut kapıların açıldığı meydanlar, kentsel meydanlar olarak ayrıca ele alınacak ve günümüz koşullarında tasarımlandırılacaktır. Kültürpark'ın, çevresiyle ilişkileri kurgulanırken belediye ulaşım projeleri dikkate alınmış; tramvay, otobüs ve fayton güzergahları, bisiklet ve yaya bağlantıları ile entegrasyonu sağlanmıştır. Mevcut kapıların statikleri, mimari yapılar olarak yeniden ele alınacak; günün teknolojisine, güvenlik koşullarına ve tarihi görünümlerine uygun şekilde restore edilecektir.

Kültürpark'taki yeşil dokunun korunarak ve zenginleştirilerek geleceğe taşınması konusunda Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile ortak çalışma yapıldı. 13 kişilik uzman akademisyen ekip, parktaki 7bin 724 ağacı tek tek sisteme kaydetti. Karantina zararlısı barındıran ve diğer ağaçlar için tehlike arz eden 42 ağacın kaldırılması öngörüldü. Kültürpark’ta her dönem bakımlar sonucu hastalıklı, tehlike arz eden, içi boşalan ağaçlar budanıp sökülmekte, değiştirilmekte, yenileri eklenmektedir. Bilim insanlarının belirlediği ağaçlar dışında hiçbir ağacın kaldırılmaması ve taşınmaması kararlaştırıldı.

Mevcut bitki örtüsüne ek olarak 633 adet yeni ağacın daha dikilmesi kararlaştırıldı. 

Yeşil alanda çim ve yeni ağaç dokuları oluşturulacaktır. Katılım - arama toplantılarında, projedeki tepeler uygun görülmemiştir. Var olacak tek çim tepe, altında bir bölümde mescitin yer alacağı etkinlik tepesidir.

Evet. Yeniden düzenlenen Kültürpark'ta İEF ve İzmir Kitap Fuarı, mücevher fuarları, sanat fuarları, bienaller, tasarım fuarları devam edecektir.

Kültürpark Projesi avan proje olarak hazırlanmış ve ilgili kurumlara, sivil toplum örgütlerine, Kültürpark üzerinde çalışma yapmış ilgililere, bilim ve kültür insanlarına ve hepsinden önemlisi halka sunulmuştur. Gelen görüşler ışığında uygulama projesi hazırlanacaktır.